Ik zat in de auto en het regende. Hard. Al de hele ochtend. En het plan was om die middag de White Mountains van New Hampshire te beklimmen. Eigenlijk was het seizoen nog niet eens begonnen. De meeste hutten in de bergen waren nog gesloten. Hoog in de bergen sneeuwde het. Er was zo goed als geen uitzicht door de bewolking. En regen dus. Ik reed door, maar begon alvast met teleurgesteld zijn.

Het was tijd om een besluit te nemen. Ik parkeerde de auto op een punt waar ik moest kiezen tussen de bergen of de volgende bestemming. Maar eerst liet ik me afleiden door een berichtje van Laura (korte introductie: we hebben elkaar begin maart ontmoet, vinden elkaar leuk, en moeten elkaar nu twee maanden missen). Ik antwoorde, zij antwoorde, we skypten tot de verbinding het opgaf. De regen verdween en ik reed met frisse moed de bergen in.

Na een uur stijl omhoog lopen en over rotsblokken klimmen zag ik de eerste sneeuw. Onheilspellend. Ik moest nog een uur of twee omhoog en de sneeuw maakte de stenen glad. Maar al na anderhalf uur kwam ik ongeschonden aan bij de Carter Notch Hut op 1000 meter hoogte.

Ik had de smaak te pakken, liet mijn rugzak achter in de hut en ging verder omhoog. Maar behalve een laag sneeuw was alles nu ook bedekt met een dun laagje ijs. En de route was stijl, heel erg stijl. Met handen en voeten, steun zoekend aan bomen, soms billen eerst, ging ik nog eens 400 meter omhoog.

De top, de Carter Dome, was een kleine open plek, omringd door dennenbomen gehuld in ijs. Het was er muisstil, ik was er alleen op de wereld. Het was een magische plek.

Die nacht sliep ik in de Carter Notch Hut bij min vijf graden Celsius, met al mijn kleren aan en de volgende ochtend volgde ik de gladde weg terug naar beneden via Wildcat Mountain. Veel later dan verwacht, in de late middag, zat ik weer in mijn auto. Nog steeds had ik door de dichte bewolking nauwelijks iets van het gebergte in de omgeving gezien, maar het was een heerlijke tocht geweest.

De volgende lastige keuze lag voor me. Het was al bijna avond en ik had nog geen host in Burlington gevonden, wat mijn volgende bestemming zou zijn. Burlington ging het niet worden. Ithaca, waar ik wel een adres had, was nog 8 uur rijden. Ik besloot zo ver mogelijk door te rijden, de snelheid van mijn auto te testen op de lege, maar bochtige snelweg -ik haalde 110 mijl per uur-, eindigde de dag om 23 uur in het Windmill Motel en viel in slaap met de Late Late Night Show.

“Kon je verstaan wat ik zei dan?” Dat ik soms praat in mijn slaap wist ik, maar op de vijfde dag in Amerika begin ik dat dus in het Engels te doen. Op de boerderij in Maine waar ik vier dagen verbleef, sliep ik in een van de drie bedstedes. Trouble, die van haar hele leven een soort roadtrip maakt en ook te gast was, betrapte me. “Het klonk alsof je met iemand aan het bellen was.” Ik ben bang dat ze de meer genante delen niet verteld heeft.

Ik was naar Maine gekomen voor David, maar hij had het druk. De lente was begonnen, er waren nieuwe stagiaires in aantocht, hij had vergaderingen. Trouble nam me mee op sleeptouw in de omgeving in ruil voor wat hulp bij haar verhuizing naar een volgend verblijf. Binnen een dag kende ik het halve dorp, met name jonge, idealistische boeren die een modern stedelijk leven hadden verruild voor het avontuur van een zelfvoorzienend bestaan.

In deze omgeving geen ontgroening van de dorpen, zoals bij ons in Limburg en Groningen. In het kleine stadje Belfast was ik er getuige van hoe levendig Downeast Maine is. Met David en een aantal vrienden bezocht ik een muziekfestival waar zo’n beetje iedere twintiger en dertiger uit de omgeving was. Fantastische muziek, drukte, rrn uitzinnig dansfeest bij de What Cheer Brigade, een afterparty met een kampvuur, het had een festival in Utrecht kunnen zijn. Nou ja, bijna dan.

Het was op dit festival dat ik heel even diep in mezelf werd teruggeworpen. Een duo uit Maine, genaamd Arborea, speelde muziek die me naar een intiem, winters isolement bracht. Ik deed mijn ogen dicht, luisterde en voelde dat ik alleen was en dat was confronterend maar ook fijn. Ik voelde dat dit ging om mijn avontuur van een ‘zelfvoorzienend’ bestaan. De uitdaging om overal alleen te kunnen zijn, én overal vrienden te kunnen maken.

Op de laatste avond in Maine was er toch nog tijd voor goede gesprekken met David. We aten bij een matige Thai, maar we haalden herinneringen op over de ‘crazy times’ tijdens de Obama-campagne en hoe slecht het nu gesteld is met ons vertrouwen in de politiek.

David vertelde over hoe hij zijn pad gevonden leek te hebben in het leven als boer met een missie. En dat hij die zelfvoorzienendheid van de boeren in de omgeving maar een onzinnig concept vond. “We moeten het juist hebben van de onderlinge verbondenheid. We helpen elkaar als gemeenschap. We wisselen ervaringen uit. We vullen elkaar aan met verschillende gewassen, producten, werkwijzes. We kunnen helemaal niet zonder elkaar!”

En gelijk heeft hij. Mijn avontuur draait niet om het alleen kunnen zijn. Het draait om vriendschappen, er voor elkaar zijn, het besef dat ‘we’ niet zonder elkaar kunnen en dat vooral niet moeten willen.

We hadden het ook over het concept van de ‘gift economy’. Verkoop je iemand iets, dan vergroot dat de afstand tussen jullie beiden. Geef je iemand iets, dan brengt dat je dichter bij elkaar. Ik nam me voor om meer te geven. En om meer te ontvangen. Ik begon met het betalen van de rekening.

De volgende ochtend vertrok ik naar de White Mountains in New Hampshire. Eenzaamheid opzoeken in de bergen. En in Maine liet ik een paar nieuwe vrienden achter die me veel gegeven hebben.

– Inmiddels ben ik in Detroit, en intussen is er veel gebeurd. Ik loop nogal achter, maar jullie hebben nog wat schrijfsels van me tegoed.

De dag ervoor bracht ik grotendeels door op de Interstate 95, de snelweg die me van Jersey City naar Boston bracht. Roadtrips hebben een aura van vrijheid, maar snelwegen zonder uitzicht, met heel veel auto’s om je heen en een tolbrug in New York City waar je twaalf dollar betaalt om stapsvoets over te steken, maken korte metten met dat vrijheidsgevoel.

Na drie nachten vertrok ik weer uit Boston. Op advies van mijn hosts van de laatste nacht ging ik eerst naar Marblehead, een typisch Nieuw Engels dorp aan de kust. Daarna zou ik naar mijn vriend David in Maine rijden, via regionale wegen dit keer, zodat ik nog eens wat zou zien. David moest nog wel even laten weten dat ik die dag al welkom was.

Met Boston achter me veranderde het landschap in een vriendelijke dorpse omgeving. En toen zag ik voor het eerst de oceaan vanaf Amerikaanse zijde. Ik stopte de auto, liep een klein strandje op tot de branding en staarde over de Grote Plas die Amerika en Europa verbindt, of scheidt, hoe je wil. Ik voelde de zon, de wind, de zilte lucht, een beetje heimwee en groeiende golven van opwinding. Dit was het startpunt van mijn avontuur! En toen belde David. “So you’re coming tonight? Great! I’m excited to see you!”

Zondag om een uur of zes (New York-tijd) zat ik in mijn huurauto. Ik ging er even goed voor zitten en deed even alle knopjes aan en uit. Maar schakelen naar de D van Drive lukte niet. Ik probeerde te duwen, te trekken, te tillen, geen beweging. Ik voelde me een beetje dom. Terug naar binnen en vragen dan maar. En dus wilde ik de sleutel uit het contact halen, maar ook dat lukte niet. Nog dommer…

Eenmaal geïnstrueerd kon ik vertrekken. En dat betekende meteen het ingewikkelde stelsel van snelwegen van New York en New Jersey op. En ik wist op dat moment nog niet eens het adres van Dominic, de host (via het Couchsurfing-netwerk) die mij die avond zou ontvangen.

Dus ik reed willekeurig ergens Jersey City in. En natuurlijk kwam ik in een buurt vol liquor stores, zwerfvuil en stoer kijkende zwarte mannen. Gelukkig maar dat ik heel stoer terug kan kijken.

Dominic belde. “Glenwood Avenue, near St. Peter’s college”. Maar ik had geen idee hoe ik dat kon vinden. De Amerikaanse simkaart met mobiel internet weigerde dienst, waardoor ik behoorlijk clueless was. Na wat willekeurig rondrijden tot ik in een iets minder bedreigende buurt was, vond ik een benzinestation waar ze stadskaarten voor een euro verkochten. In de auto, stadskaart uitvouwen en zoeken maar. Inmiddels was de zon onder.

Toch nog een beetje geluk die avond, ik zat in de buurt. En de bestemming zag er godzijdank niet uit als een getto, dus met redelijk vertrouwen parkeerde ik mijn auto. Dominic deed open, lachte me toe en verwelkomde me met een omhelzing. Daar was mijn warme welkom. We aten pizza, dronken bier, en hadden mooie gesprekken over reizen, gastvrijheid, Amerikaanse cultuur en dialecten. Dominic zag hoe moe ik was en stelde voor dat ik in zijn bed zou slapen. Ik weigerde, maar daar wilde hij niks van weten. Ik sliep als een roos.

Inderdaad, een slechte vakantie bestaat niet. Elk verhaal eindigt goed, als je niet te lang doorvertelt. Dus nu stop ik

Zal ik het provinciale bestuur missen? Nee, om eerlijk te zijn niet. Het voelt als een opluchting dat ik klaar ben met ellenlange vergaderingen en dikke dossiers, maar vooral met de vraag wat ik in vier jaar provinciale politiek nu eigenlijk heb bereikt? Mijn opvolgster Anne-Marie Mineur vindt dat ik mezelf daarmee tekort doe, dat we als SP-fractie best wat successen hebben behaald, maar toch. Ik vond het erg moeizaam.

In dezelfde periode ben ik actief geweest bij allerlei andere organisaties. En als ik daaraan denk, voel ik meteen het verschil. De politiek is strijd, discussies waarin niemand elkaar overtuigt, concurrentie, voor je eigen succes gaan. Elders draaide het om enthousiasme, elkaar inspireren, helpen, samenwerken, met elkaar mooie dingen doen! Ik kreeg daar ontzettend veel energie van, bijna het spiegelbeeld van mijn gevoel bij de provinciale politiek.

Kan de politiek daar niet wat van leren? Ook al hebben allemaal onze eigen idealen, die niet altijd samengaan, en vertegenwoordigen we achterbannen met vaak verschillende belangen. Dan nog moet het toch mogelijk zijn om wat vaker over de muur van je eigen fractie of coalitie te kijken en met elkaar mooie dingen te doen.

Volgens mij begint het met het vertrouwen dat mensen die volksvertegenwoordiger willen zijn, allereerst de publieke zaak willen dienen. Dat hebben dus alle Statenleden met elkaar gemeen. Ook al kost het me moeite, dat geldt voor alle partijen, hoe grondig ik het ook met sommigen oneens ben.

En het begint bij kwetsbaarheid. In het klein: durven toe te geven dat je iets niet weet of snapt. Of groter: je ongelijk erkennen als een ander je aan het twijfelen brengt.

Als je basis vertrouwen is in plaats van wantrouwen, en kwetsbaarheid in plaats van koppigheid, dan kan hopelijk de samenwerking tussen Statenleden, tussen fracties, tussen coalitie en oppositie ook vruchtbaarder worden.

Ik geef direct toe dat ik daar zelf meer aan had kunnen doen. Dat hoop ik een beetje goed te maken met deze bijdrage. En misschien is het naïef dat ik na vier jaar politiek deze hoop koester, maar toch wens ik de nieuwe Provinciale Staten heel veel enthousiasme, kwestbaarheid en vertrouwen in elkaar toe.

Maar hoeveel geduld kunnen we ons nog veroorloven, wachtend op serieuze klimaatwetgeving van de VS, terwijl de klimaatcatastrofe in de wereld  -met name het zuidelijk halfrond- losbarst? En is niet alle hoop verloren op serieuze klimaatwetgeving als de Republikeinen dinsdag het Huis van Afgevaardigden terugveroveren?

Ik geloof inmiddels dat een stelletje rechtsradicale zeloten, onder de naam Tea-party, een grotere bedreiging voor de wereldvrede vormen dan gewelddadige moslimfundi’s of de geflipte, paranoïde presidenten van Iran en Noord-Korea.

Waarom? Ze zijn als de rattenvanger van Hamelen. Dankzij hun valse leugens gelooft een groot deel van de Amerikanen dat Obama moslim is (zo’n 18 procent), dat Obama niet in de VS geboren is (27%) en dat hij -hou je vast- de antichrist is (14 procent)!

Ze slagen erin om de Republikeinse partij te gijzelen met hun onzin, maar het ergste is nog dat mede dankzij Tea-partiers de Republikeinen grote kans maken dinsdag de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden terug te veroveren. De kans is groot dat er dan vrijwel geen wet van Obama meer wordt aangenomen.

— Lees verder onder de foto

Als je denkt dat die Tea-party voortkomt uit spontane woede-uitbarstingen van rancuneuze burgers, dan ken je maar het halve verhaal. Het eerste wat de Republikeinen zullen doen als ze kans krijgen is het terugdraaien van Obama’s grootste hervormingen, van de gezondheidszorg en van de financiële regulering.

Rara, hoe komt dat? Nou, omdat zorgverzekeraars en miljardairs de volksmennerij bekostigen! Cirkeltje rond. De Tea-party is het verzet van de mensen die het onverteerbaar vinden dat ze in het algemeen belang iets van hun rijkdom en macht moeten inleveren.

Goed. Misschien ga ik hier en daar wat kort door de bocht, ik schrijf dit stukje in een opwelling na het lezen van “Obama paranoia” in Vrij Nederland, maar waar ik bloedserieus over ben is de vraag hoe lang we de VS kunnen blijven beschouwen als bevriende natie, als het land de wereld zo in gevaar blijft brengen met hun klimaatpolitiek.

Ondanks deze opmerking die me een beetje dwars zat ging ik ijverig aan de slag met meditatie-oefeningen. Tien uur per dag. Oefeningen om de geest te scherpen.

Dag vier was Vipassana-dag. Het echte werk ging beginnen. En dat was meteen behoorlijk schrikken. In de eerste oefening -waarbij we elke gewaarwording van het lichaam, grof of subtiel, moesten observeren door ons lichaam te ‘scannen’ van het puntje van ons hoofd tot de toppen van onze tenen- ging ik zo grondig te werk dat ik al bijna was flauwgevallen voordat ik aan het laatste been begon. Ik kreeg het ontzettend heet, begon heftig te zweten en voelde over mijn hele lijf tintelingen. Ik heb een paar minuten met m’n hoofd tussen mijn benen gezeten om bij bewustzijn te blijven.

Ik had veel verwacht, maar niet dat het ook fysiek zo heftig zou zijn. Maar goed. De keren daarna ging het prima, soms hield ik even in en haalde een paar keer diep adem. Ik ging ijverig door.

Het was die ellende, waar ik volgens de guru in leefde, die mijn ijver en motivatie toch steeds meer ging ondermijnen. In de avondlezing op dag vier had hij het over de ellende die voortkwam uit alle vormen van negativiteit, pijn, afkeer. Dus boos worden konden we maar beter afleren. Lijdt alleen maar tot ellende.

En ook prettige gewaarwordingen leiden tot ellende. Want -aldus de guru- als je eenmaal iets prettig vindt ga je er naar verlangen, en dan ga je je vastklampen aan dat verlangen en dan kom je uiteindelijk weer in diepe ellende terecht. “Waar ben ik in vredesnaam beland!” dacht ik om de paar minuten, tijdens die lezing.

Nu had ik natuurlijk de filosofie kunnen negeren, ware het niet dat theorie en praktijk nauw met elkaar verbonden zijn. Die oefening waarvan ik bijna flauwviel is bedoeld om de gelijkmoedigheid van de geest te trainen. Oftewel, dat je noch negatieve noch positieve patronen ontwikkelt jegens vervelende of prettige gewaarwordingen. In normaal Nederlands, je leert je geest neutraal te reageren op zowel pijn als genot. Laat ik ervan zeggen dat dat allemaal niet best was voor mijn motivatie.

De druppel kwam eigenlijk gisteravond tijdens de zesde lezing. Daarin vertelde de guru over een rijke man die graag de armen hielp met zijn geld. Hij gaf ze eten, drinken, kleding. Maar voor het pad van de Dhamma is de intentie belangrijker dan de handeling, en de intentie van de giften van de man waren egoïstisch. Hij was uit op aanzien en bewondering.

Nadat de rijke man was onderwezen in Vipassana en verlichting had gevonden, besefte hij dat het niet om zijn ego, maar om onbaatzuchtige goedheid moest gaan. En omdat eten en drinken opraken en kleding slijt of stukgaat, besloot hij dat hij de armen beter iets kon geven waar ze permanent wat aan hadden: de mogelijkheid om ook Vipassana te leren, zodat ze zichzelf vrij konden maken van lijden.

En zoiets moet je echt niet bij een socialist proberen. Uit respect voor mijn medestudenten hield ik me in, maar van binnen ontplofte ik. Werd hier gesuggereerd dat je de ellende in de wereld beter met meditatiecursusjes kunt oplossen, dan door mensen met honger te eten te geven?!

Helaas, ik kon het de guru niet vragen. En ik zag er ook geen heil in om het hier in een vijfminutengesprekje met mijn leraar over te hebben. De volgende ochtend ben ik nog met frisse tegenzin vanaf half vijf gaan mediteren, maar de lol was eraf. Toen de guru bij de instructie van de groepsmeditatie ook nog een of ander bizar verband legde tussen ervaringen tussen studenten delen en diepe ellende veroorzaken was ik er echt klaar mee.

En zo eindigde dus mijn tiendaagse retraite. Na zeven dagen. En met veel genoegen blijf ik lekker doorgaan met verlangen, hunkeren, hechten, pijnlijden, boos worden, en alle andere emoties die het leven het leven maken. Dan maar geen Verlichting.